Dayan be gönlüm!. Bîçâre değilsin Yaradan sana yâr. Kimsesiz değilsin, yanında "Kimsesizler kimsesi" var! Biliyorum! Sığmazsın hiç bir yere bu sevdayla, dünya sana dar! Ama dayan gönlüm! Dayan ki her gecenin mutlaka bir sabahı var!.

HANGİ İŞ İBADETTİR

Muhammed Emin Gül

“Çalışmak da ibadettir!” deyişini duymayanımız yoktur. Bu sözün manası doğru, fakat genellikle uygulaması yanlıştır. Birçok insan, bu sözü farz bir ibadetten kaçmak için söylüyor. Böyle bir ifade, “biz zaten çalışarak ibadet halindeyiz. Şimdi namaz değil, iş zamanıdır. İşin kazası olmaz, namazın kazası olur” anlamında kullanılıyorsa, ortada ciddi bir yanlış var demektir.

İbadet, Allah için yapılan ve kulu Allah’ın rızasına ulaştıran ameller demektir. Bir amelin ibadet olması için iki önemli şart vardır: Birincisi, amelin doğru bir iş olması, ikincisi de Allah rızası için yapılmasıdır.
Salih amel, Allah ve Rasulü’nün yapılmasını emir, teşvik ve tavsiye buyurduğu bütün işlerdir. Farz, vacip, sünnet, mendub gibi dinen övülen işler salih amel olduğu gibi, iyi niyetle ve güzel bir hedef için yapılan mübah işler de salih amelden sayılır.
Mesela bir insanın, hayır yollarında harcamayı düşünerek, helal yoldan ihtiyacından fazla mal kazanması mübahtır ve bu çaba aynı zamanda salih amel kapsamına girer.
Yapılan işin ibadet olması için diğer bir şart da, o iş yapılırken harama girilmemesi ve o esnada bir farzın terkedilmemesidir. Çünkü, hiç kimse Allah’a isyan ederek O’nun rızasına ulaşamaz.
Şu halde, dinin en temel farzı olan namazı unutturacak şekilde üzerine düşülen bir iş, kesinlikle ibadet olamaz. İçinde haram olan işler de ibadet değildir. Yalan, hile, kumar, gasp, hırsızlık gibi yollarla kazanılan mal haramdır. Haram mal ile ibadet yapılmaz. O maldan sadaka verilse, Allah katında makbul değildir.
Ancak bazen, işin ciddiyetine ve meşguliyetin yoğunluğuna göre farzın dışındaki sünnetler ve faziletler terkedilebilir. Vaziyete göre dinin ruhsat verdiği durumlardan yararlanılabilir. Fakat en zor durumlarda bile farz ibadetler korunur, haram mallardan kaçılır.

Bütün İşler İbadet Olabilir
İşte bu gayret ve hassasiyet içinde yapılan bütün çalışmalar, üretimler, hizmetler, emekler ve masraflar sadaka hükmünde olur ve sahibine sevap getirir. Rasulullah (A.S.) Efendimizin beyanı ile, “Helal mal kazanmak her müslümana farzdır ve bu en büyük bir cihattır.” (Tabaranî, Heysemî)
Müslümanın yaptığı her iş, muhakkak kalbine ve ibadetine bir şekilde etki yapar. Bu etki ya iyi, ya da kötüdür. Çünkü her işin ilk hareket noktası kalptir. İbadetin merkezi de kalbtir. Dünyadaki yaşantısını Allah’ın rızasına ulaşmak için düzenleyen bir müminin değil yaptıkları, düşündükleri ve hedefledikleri de büyük önem taşır. Bedenin güzel kulluk yapması için, kalbin güzel düşünmesi gerekir. Ayrıca bütün azaların harama bulaşmaması şarttır.
Demek ki Allah’a kulluk, sadece namaz, oruç, zekât ve hac değildir. İyi niyetle ve edebe uygun hareket edilerek yapılan bütün işler ibadete dönüşür, kulu Allah’a yaklaştırır, manevi derecesini yükseltir. Böylece rahmete vesile, cennete vasıta olur. İş ve ibadet dengesini güzel kuranlar, hem dini hem de dünyayı kazanır, iki cihanda şerefli ve mutlu olurlar.

Güzel Niyet ve Biraz Hassasiyet
İmam Gazzali (Rh.A.) İhyau Ulumu’d-Din’de, dünya işi ile uğraşırken dinini düşünenlerin dikkat edeceği hususları ayrıntılı olarak anlatır. Biz bu hususları şöyle özetleyebiliriz:
Dünyada iken ahiretini düşünen bir kimse, her işinin başında niyetini güzel tutmalıdır. Müslüman bir işçi, tüccar veya zenaatkâr, çalışmasıyla iffetini korumaya, dilenmekten kurtulmaya, kimsenin malına göz dikmemeye, dinî vazifelerini güzelce yerine getirmeye, nefsinin, eşinin ve evlatlarının haklarını yerine getirmeye, ihtiyaç sahiplerine yardım etmeye, gücü kadar herkese fayda vermeye niyet etmelidir.
İş esnasında da iffet, edeb, adalet ve samimiyetten ayrılmamalıdır. Kendisi için istediği hayırlı ve bol kazancı diğer müminler için de istemelidir. Kimseyi kıskanmamalı ve kendisinden ileri gidenlere haset etmemelidir.
Bu niyet ve edeb üzere iş yapan bir kimse, çok kazansa hayrını görür, az kazansa bir zararı olmaz; her iki durumda da Allah yolundadır. Halis niyet ve güzel ahlâk öyle bir sermayedir ki, Allah rızasını ve cennetini satın alır.
Yaptığı işle bir hizmet gördüğünü, insanlığın bir ihtiyacını giderdiğini ve sanatıyla en azından fazilet olan bir amel yaptığını düşünmelidir. Bazı sanat ve işler farz-ı kifayedir. Hizmeti kadar sevabı da büyüktür.
Üzerine farz olan ibadetleri aksatmamalıdır. Çarşıyı veya işyerini özlediği kadar, ibadeti ve zikir meclislerini de özlemelidir. Allah’a aşık olan müminlerin eli işte iken kalbi zikirde, aklı ahirette, gözü yeni bir hayır ve hizmettedir. Bir kusur işlerse hemen tevbe etmelidir. Çarşı pazarda tavsiye edilen zikirleri çokça söylemelidir. Gafil kimsenin manen ölü, zikredenin ise diri olduğunu bilmelidir.
İş hırsı ve kazanma arzusu ile yanmamalıdır. Her şey bir takdir ve kadere bağlıdır. Usülünce çalıştıktan sonrasını Allah’a havale etmelidir. Az kazanınca veya hiç kazanamayınca tevekkülü bozulan, imanı azalan, ibadetlerini azaltan kimse tehlikededir. Çok kazanınca şımaran, mala dayanıp Rabbini unutan ve günahlara dalan kimse de tehlikededir.
Haram kazanç ve işlerden kaçtığı gibi, şüpheli ve sakıncalı şeylerden de çekinmelidir. Şüpheli şeyleri küçümseyenler kolayca harama dalarlar.
Her günün ve işin sonunda niyetini, işlerini ve gidişatını kontrol etmeli, kendisini hesaba çekmeli, maddi muhasebesini güzel tuttuğu gibi, iç muhasebesini de güzel yapmalıdır.
Bir insanın kalbi, dünyayı Yüce Mevlâsı’ndan daha fazla seviyor ve özlüyorsa, ciddi bir hastalığa yakalanmıştır ve muhakkak bir manevi kalp doktoruna gitmeli ve onun verdiği ilaçları sabırla içmelidir.
Müslüman, “iş, iş içindir” anlayışı ile hareket etmez. Bizce iş de sanat ve hüner de Allah yolunda, Allah’ın kullarına hizmet içindir. Bilinmelidir ki, Allah katında lanetlenen dünya değil; insanı dünyaya taptıran ve Yüce Yaratıcısı’nı unutturan şeytan, nefis ve arzulardır.
Nefsin hüsrana götürecek emellerinde uyup ömrü heba etmekten Allah’a sığınmak gerekir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Etiket Bulutu

%d blogcu bunu beğendi: