Dayan be gönlüm!. Bîçâre değilsin Yaradan sana yâr. Kimsesiz değilsin, yanında "Kimsesizler kimsesi" var! Biliyorum! Sığmazsın hiç bir yere bu sevdayla, dünya sana dar! Ama dayan gönlüm! Dayan ki her gecenin mutlaka bir sabahı var!.

Archive for the ‘TASAVVUF’ Category

Vaktin Hakkını Vermek

Tasavvufî hayat, ilâhi muhabbete ulaşmak içindir. “Kişi sevdiği ile beraberdir” hükmüne göre, bir kul, Allah’a muhabbeti derecesinde ibadet ve itaatini artırır. İsyan ve günahı derecesinde ibadet ve itaatten uzaklaşır. Çünkü günahlar kalbi katılaştırarak idrak ve anlayışı yok eder.Kalbi muhabbetli, AllahTealâ’nın gazabından sakınan, aklı başında olan insan, mübarek gün ve gecelerin kadrini bilir.İmam Şafiî hazretlerine duyduğu en güzel sözün hangisi olduğunu sordular. Şöyle buyurdu: “Vakit kılıçtır. Sen onu kesmezsen o seni keser.” Yani içinde bulunduğun vaktin gereğini yerine getirir, onu gereğince değerlendirirsen bu sana sermaye olur, ahirette de yüzünü güldürür. Onu ihya etmezsen seni öldürür. Yani o vakti kötü işlerle doldurursan buna göre karşılık bulursun.Atâullah İskenderî k.s. hazretleri “Hikemü’l-Ataiyye” de şöyle buyuruyor: “Allah’a muhabbeti olanla muhabbetten yoksun olanın arasındaki fark, vakte bağlı olan ve vaktin içindeki hakları yerine getirme derecesine göredir.Vakte bağlı haklar, Ramazan ayının oruç hakkı, bir yılın zekât hakkı, günde beş vaktin namaz hakkı gibi haklardır. Vakte bağlı haklar, gafille arifin, günahkârla günahsızın halini, sevenle sevgilinin durumunu gösterir.Allah Tealâ, kulunu bu haklara göre imtihan eder. Bu haklar dört meseleyi içine alır:• Vakte bağlı olarak insan nimet içindedir. Allah’ın nimete bağlı olan hakkı, o nimete şükredip haramda kullanmamasıdır. Şükür, Allah’ın verdiği nimetle Allah’a isyan etmemektir. Rabbimiz cümlemize göz verdi. Bu bir nimettir. Bu nimetin hakkı, ibretle bakmak, Allah için ilim tahsil etmek, helali görmek, harama bakmamaktır.• İnsan, nimet içinde olduğu gibi bela ve musibet içinde de olabilir. Bela ve musibet anında sabretmek, şikayet etmemek, Allah’a isyan etmemek gerekir. Bu haklar o anda gelip geçer, sonradan kaza edilmez. Bu yüzden de kul bu durumu anında değerlendiremezse manevi olgunluk elde edemez. Ariflerin bizden farkı ve üstünlüğü, vakte bağlı o hak içerisinde, bela ve musibetin geldiği o dakikada sabretmeleridir.Kula bir bela ve musibet geldiğinde sabretmezse Allah Tealâ’yı insanlara şikayete başlar. Allah kula nasıl şikayet edilir!? Bu, Allah’ın üzerimizdeki hakkını zedelemek olur.• Günah, gaflet, isyan içinde bulunduğumuz anlarda Allah Tealâ’nın üzerimizdeki hakkı ise tevbe, istiğfar, pişmanlık ve gözyaşıdır.Nebilerle velilerin, velilerle müminlerin ve bütün iman sahiplerinin aralarındaki makam ve mertebe farkı, vakte bağlı olan haklarda, o anda gösterilen davranışa bağlıdır. Biz anında tevbe ve pişmanlık gösteremeyiz. Bunları sonradan yapmakla, vakte bağlı olan hukuku çiğnemiş oluruz.• İtaat içinde bulunduğumuz anın da hakkı vardır. Allah’a itaat eden kul o anı nefsinden bilmemeli; bu itaati Rabbinin teveccühüyle başardığını anlamalıdır. İbadet ve taat vaktinin en önemli hukuku, ibadet ve amele güvenmemektir.İbadet içinde bulunan kul, hangi kemalâtla ibadet ve taat yaparsa yapsın, Allah’ın yardımıyla yaptığını, Allah Tealâ’nın ibadetimize ihtiyacı olmadığını, ibadet ve taatin kulun kendi nefsinin ıslahına yarayacağını bilmesi gerekir. Allah samimiyet ve sadakat ister. Bunun gerçekleşmesinin en temel şartı ilâhi muhabbete sahip olmaktır. Ancak bu muhabbetle ibadet âdet olmaktan çıkar, hukukuna uygun hareket edilmiş olur.
Mehmet ILDIRAR • 132. Sayı / DİĞER YAZILAR

Edep nedir? Edepli olmak ne demektir?

Edep, Arapça bir kelime olup Türkçe karşılığı saygıdır Ancak, o da terbiye manâsına artık Türkçe’ye mâl olmuş kelimelerden biridir

Edep, dine ait prensipler sayesinde ruhta kazanılan ikinci bir fıtrat veya daha geniş manâsıyla ruhun dinle bütünleşerek istikrar kazanmasıdır
Ne var ki her din, insanı edebli kılmaz, İslâm edebli kılar Aslında biz din deyince hemen İslâm Dini’ni kastederiz

Edep, aynı zamanda ihsan mertebesine ermenin de adıdır Yani bütün iş ve mükellefiyetlerimizi Allah (cc) görüyor ölçüsü altında yapmak ve
davranışlarımızda Allah’ı görüyor gibi davranmak; bu da edebte bir ihsan şuurudur

Daha husûsi manâda edep, Efendimiz’in (sav), farz ve vacibin dışındaki davranış ve hareketlerine aynen ittiba ve
yaşantıyı O’nun hayatına göre ayarlama ameliyesidir

Eskiler, bütün bu manâları kastederek edep hakkında nice cevher gibi sözler söylemişlerdir:

Edebtir kişinin daim libası / Edebsiz insan üryana benzer
“Edep insan için bir urba, bir elbisedir edebli olmayan ise, çıplak demektir”

Edep bir tâç imiş Nûr-ı Hudâ’dan / Giy ol tâcı emin ol her belâdan
“Edep, bir tâc dır O tâcı giyen her belâdan kurtulur Sen de belâlardan emin olmak,
kurtulmak istiyorsan daima edebli olmaya çalışmalısın”

Nefs ve İhlâs

Mehmet ILDIRAR • 79. Sayı / DİĞER YAZILAR

Nefs , uyulursa insanı cehenneme götürdüğü için belâ; mücahede ve riyazet edilip Allah için dizginlenirse yüksek makamlara çıkmaya vesiledir.

Kimse nefsinden şikayetçi olmasın, çünkü emr -i ilâhiyedir. Gözümüzden ve kulağımızdan şikayetçi olmadığımız gibi, nefsimizden de olamayız. Zira Allah Tealâ abes bir şey yaratmaz. Nefsin yaratılması kemalâtın yolunu açmak içindir. İnsan nefsini kendi eline alırsa, hiç bir zararı olmaz.

Aynen bunun gibi, şeytandan da şikayet edemeyiz. Ataullah İskenderî k.s. ‘el- Hikemü’l – Ataiyye ‘ isimli eserinde: “Şeytan benim taharet mendilim gibidir, temizlenmeme yarar. Ona uymamakla Hakk’a dost ve kul olurum. Ona uymak yüz karası, uymamak kemalâttır .” buyuruyor.

Gerçekten de nefs , dünya ve şeytan olmasa nasıl terakki edeceğiz? Nefsi yaratan Allah’tır. Kızacaksak, Allah’ın emirlerine uyamadığımıza kızalım; nefsimize değil. Nefsimize uymamakla Allah’ın emirlerine uyarız ve O’nun sevgilisi oluruz. Ne güzeldir o nefs ki, sahibine itaat eder. Yazıklar olsun o adama ki, nefsine itaat eder.

İhlâsı kazanmak imanın bir şubesidir. İsmail Hakkı Hazretleri ‘Şerh-i Şuabi’l İman’ isimli eserinde ihlâsı yetmiş dördüncü şubeye koymuştur. İhlâs müminin anahtarı, ahiretin biniti, kâmil insanın yolunun nuranî arkadaşıdır. İhlâs, dinin nuru ve özüdür.

Şeyh Fethullah k.s. Hazretleri, “Tasavvuf, ihlâsı kazanabilmek için muhabbet-i ilâhiyi tahsilidir.” buyurmuştur. Şu halde ihlâs dinde hak ve esas, tasavvufta gayedir. İhlâsı kazanan kâmil, kazanmayan ise dünya ve ahirette amellerinin noksan kalmasına sebep olur.

Ayet-i kerimede: “Rabbine kavuşmayı uman kimse yararlı iş işlesin ve Rabbine kullukta hiç ortak koşmasın.” ( Kehf , 110) buyurulmaktadır .

Ortak koşmak şirk olur, hırs, riya, ucb , kibir olur. Bunlar nefsin en çirkin sıfatları olup, bunlardan kurtulmaya çalışmak, ihlâsı kazanmaya sebeptir.

Fahr -ı Kâinat Efendimiz, Muaz bin Cebel r.a.’a şöyle buyurdu: “Amelin halis olsun, azı sana yeter.” Yani amelin çokluğu değil, özü ve ihlâslısı insana kifayet eder. Efendimiz s.a.v. bir başka hadisinde şöyle bildiriyor: “Kıyamet günü sorguya çekilecek ilk üç grup insandan birincisi, Allah Tealâ’nın ilim verdiği kimselerdir. Allah Tealâ onlara sorar:

– Sana verdiğim ilimle ne amel ettin?

– Ya Rab, akşam-sabah sana kulluk ettim. Ümmet-i Muhammed’e vaaz ve nasihatte bulundum. Bunları senin için yaptım.

– Hayır . Sana çok alim desinler diye konuştun.

İkinci zümre servet sahibi olanlardır. Allah Tealâ onlara da sorar:

– Verdiğim servetle ne yaptın?

– Akşam -sabah senin rızan için dağıttım.

– Hayır . Cömert insan desinler diye dağıttın. Ve sana cömert de dediler (ücretini böylece aldın).

Üçüncü zümre savaş alanında cihad eden insandır. Allah Tealâ onlara da sorar:

– Sana verdiğim güç ve kuvvetle ne yaptın?

– Ey Rabbim, senin için savaştım; kâfirleri öldürdüm.

– Yalan söylüyorsun. Kahraman adam desinler diye yaptın.”

Kitaplara geçecek kahramanlık yapar, ama ihlâsı ele geçiremezse bir mükafat bulamaz.

Görülüyor ki her bir nuranî vazifede insanın karşısına ya nefs , ya dünya ya da şeytan çıkar. Bununla ilgili olarak Rasulullah s.a.v. Efendimiz: “Müslüman şu düşmanlar karşısındadır: Nefsi onunla ile savaşır, şeytan imanını almaya çalışır. Müslüman haset eder, kâfir harp eder, dünya da cazibelidir, kandırır.” buyurmuştur. İnsan bunlardan son nefese kadar kurtulamaz.

Maruf-i Kerhî Hazretleri “Ey nefs , halis (samimi) ol ki kurtulasın” buyurur. Hz. Ömer r.a. Efendimiz, Ebu Musa el- Eş’arî r.a.’a yazdığı mektubun bir yerinde: “Niyeti halis olan kimseye, insanlarla olan işlerinde Allah Tealâ yeter.” buyurdu.

İhlâsı kazanmak hiç kolay değil. Yetmiş kere hacca gitmek kolay ama o hacca gitmenin içine ihlâsı koymak zordur. Bu yüzden nefs ihlâsı sevmez. Çünkü nefsin işi Allah’a, Allah’ın kullarına ve Allah’a ibadete düşmanlıktır.

İmam Gazalî rh .a . nefsi anlatırken: “ Nefs öyle bir düşmandır ki Allah’a düşmanlığı ile O’nun emirlerini yaptırmaz. Allah’ın kullarına düşmandır ki, kulları Allah’ın emirlerine uydurmaz.” buyurmuştur. İhlâs işte bu düşmanlığı yenerek her işi Allah’a havale etmektir ki, gerçekten zordur.

Allah amelin çokluğuna değil ihlâslı oluşuna, yani Allah rızası için yapılana bakar. Tasavvuf yolunun pusulası “İlâhi ente maksudî , rızaike matlubî”dir . Yani bu yol ihlâsı aramak üzerinedir

MÜRŞİDİN GÖREVİ NEDİR?

Dr. Dilaver Selvi

Allah Tealâ dini yenileme işini o peygamberin ümmetinin kamil fertlerine yaptırır. Onların ihlaslı çalışmaları ve manen diriltici nefesleriyle din sevgiyle yaşanmaya başlar; kalplerde bir canlılık meydana gelir ve inananlarda yeni bir hayat doğar.

Halk bilsin veya bilmesin, Allahu Tealâ biliyor ve bildiriyor ki, peygamber ve ariflerin işi kulları Allah’a kul etmektir. Hiç bir peygamber ve veli, kendisinin yüceldiğini ve kulluk vasfından çıktığını söylememiştir. Hiç bir peygamber ve veli, insanları kendisine kulluk etmeye çağırmamıştır, çağırması düşünülemez de.Cenab-ı Hak, onlar hakkında şu şahitlikte bulunuyor: “Allah Tealâ’nın, kendisine kitap, hüküm ve nübüvvet verdiği hiç bir kimsenin (bundan sonra kalkıp da) insanlara: ‘Allah’ı bırakıp bana kul olun!’ demesi hak değildir. Fakat onlar insanlara: ‘Şu okuduğunuz kitap ve öğrendiğiniz hakikatlerin gereği, Rabbanî olun (Yüce Rabb’in adamı olun)’ derler. Onlar size: ‘Melekleri ve peygamberleri ilahlar edinin’ diye de emretmezler. Siz müslüman olduktan sonra hiç size küfrü emrederler mi?” (Âl-i imran/79-80)Allahu Tealâ kulları ile kendi arasına peygamberini koymuş ve aklı başında olan bütün insanlara: “Beni seven kimse, peygamberime uysun” (Âl-i İmran/30) “Biz her peygamberi ancak kendisine itaat edilsin diye gönderdik. Ona uyarsanız bana uymuş olursunuz.” (Nisan/64-79) diye ferman buyurmuştur.Peygamberler dahil hiç kimsenin, şahsından kaynaklanan ve insanlara itaatı gerektiren bir yetkisi yoktur. Bütün hüküm ve yetki, alemlerin sahibi Yüce Allah’a aittir. Hayat ve hidayet O’nun elindedir. Bizler Rabbimizin emri üzere O’nun Peygamberine ve dostlarına tabi oluruz. Onları sevmemizin ve kendilerine tabi olmamızın tek sebebi, kendilerinin Allahu Tealâ’nın emir ve hükümlerini uygulamada örnek olmaları ve önder seçilmeleridir. Onlar, her namazımızda Fatiha içinde: “Allahım! Bizi, kendilerine özel nimetler verdiğin dostlarının yoluna ilet ve o yolda sabit tut!” duasıyla kendileriyle beraber olmak istediğimiz kimselerdir. Bu beraberliği Yüce Rabbimiz istiyor.Şimdi, böyle bir vazife ve yetkide olan kimseye Allah için tabi olmayı, onun hak yolundaki emir ve tavsiyelerini tutmayı, Allah ile kul arasına birilerini koymak diye tanıtanlar, kendi nefislerine ve hislerine tapanlara ne diyecekler? Takva ve edebiyle diğer insanların Hakk’a yönelmesine vesile olan bir Allah dostunu müşriklerin putuna benzetenler ve onları sevmeyi şirk diye gösterenler, neyi ve kimi sevmemizi tavsiye ediyorlar? Yoksa, Allah’tan gayri hiç bir varlığın vücudunu var kabul etmeyelim mi? Peygamberimizi, Kur’an’ı, ashabı, alimleri, velileri, anne ve babamızı, mümin kardeşlerimizi sevmeyelim mi?Allahu Tealâ ile olan iman bağımızı kuvvetlendiren, bizi takva ve edebe sevkeden kamil mürşidler, Rasulullah (A.S.) Efendimizin varisleridir. İşleri yeni bir din getirmek değil, son din olan İslam’ı yaşamada insanlara önderlik yapmak ve örnek olmaktır. Müfessir Kadı Beydavi, Allah’ın halifesi olan bu seçkin zatların vazife ve yetkisini şöyle belirtir: “Allah Tealâ halifeye ihtiyacından değil, kulların vasıtasız olarak ilahi feyzi kabulde ve ilahi emirleri elde etmedeki kusurlarından ve arada vasıtalara muhtaç olduklarından dolayı, kullarından bazılarını seçip kusurlu olanların terbiye ve arındırma işini onlara yüklemiştir. Allah’ın halifelerinin yaptığı da budur. Allah Tealâ’dan aldıkları nur ve ilahi şuuru kendi cinslerine aktarırlar.”

Mürşid Allah’ın Ortağı Değil, ŞahididirAllahu Tealâ, varlığına ve birliğine kendisi şahitlik ettiği gibi, meleklerini ve ilim ehlini de şahit olarak göstermiştir. (Âl-i İmran/18) Bu, ne büyük bir vazife ve güzelliktir!Seyyid Ebu’l-Hasen en-Nedvi’nin belirttiği gibi, Hz. Peygamber’den (A.S.) sonra yeni bir peygamber gelmeyeceği için, Allah Tealâ dini yenileme işini o peygamberin ümmetinin kamil fertlerine yaptırır. Onların ihlaslı çalışmaları ve manen diriltici nefesleriyle din sevgiyle yaşanmaya başlar; kalplerde bir canlılık meydana gelir ve inananlarda yeni bir hayat doğar.Nur ve feyiz ile gerçekleşen terbiyeye Kur’an’da “tezkiye” denir. Tezkiye, manevi temizlenme, kalbin şirk, küfür, isyan, kötü ahlak ve gafletten temizlenmesidir. Hz. Peygamberin (A.S.) temel vazifesi bu idi. (Âl-i İmran/161) Kendisine varis olan bir velinin, Allah’ın izniyle yapacağı temel görev de budur.Mürşidlerin işi, müridi nurlu nazar ve nezaret altında tutup, nefis ve şeytan düşmanlarının şerrinden muhafaza etmektir. Mürşide yapılan rabıta, kalbi boş işlerden toplamak içindir. Mürşidin müride teveccühü, onun üzerine ilahi rahmet, inayet ve muhabbeti çekerek kalbini kuvvetlendirmek, bedenini harekete geçirmek ve ibadete sevketmektir. Rabıta yoluyla kalbini hayırda ve zikirde toplamasını öğrenen bir mürid, eğer kabiliyetini geliştirir ve bütün eşyada yansıyan ilahi tecellileri seyreder bir hale ulaşırsa, mürşid aradan çıkar ve onu ilahi tecelliler ile başbaşa bırakır. Esasen müridin önünde zuhur eden en açık ilahi tecelli, elinden tuttuğu kamil insandır. Onun için ilk rabıta ona yapılmaktadır.Rabıta, Allah ile kul arasına birisini koymak değil, Allahu Tealâ’nın önümüze koyup zatına ayna ve şahid yaptığı bir dostunda zuhur eden ilahi nur, tecelli, sevgi, edeb ve güzelliğe gönlü bağlamak ve ondan kalbe feyiz ve nur aktarmaktır. Güneşe bakan bir kimsenin hem ısınıp hem aydınlandığı gibi, ilahi zikir ve nur içinde yüzen bir veliyi seyretmek de kalp üzerinde aynı etkiyi yapar. Bu nura karşı gözünü yuman ve sırtını çeviren kimseyi ise karanlık sarar.Şu örneklerdeki incelik ve eğitime iyi dikkat edelim:Büyük veli Şah-ı Nakşibend (K.S.), seçkin müridi Hace Alaeddin Attar’ı yanıbaşına oturtur, sık sık kendisine yönelirdi. Bunun sebebini soranlara:“Onu kurt kapmasın diye yanıbaşımda oturtuyorum. Çünkü nefis daima pusudadır, kalbe saldırmak için fırsat kollar. Benim sık sık ona yönelişim, kendisini ilahi tecelli ve ihsanlara mazhar kılmak içindir.” cevabını verdi. (Şeyh Safi)Şah-ı Nakşibend Hz.’lerinin huzurunda bir müridi rabıta ve murakabe halindeydi. Bir ara ilahi tecelliler zuhur edip, kendinden geçti. Mürid, halâ mürşidine yönelmeye çalışıyordu. Şah-ı Nakşibend Hz.’leri durumu farketti ve müride: “Bizi bırak, o hale yönel; rabıtadan gaye işte budur.” diye uyardı. (A. Arvasî)Hace Alaeddin Attar (K.S.), mürşidin rabıta yoluyla müridi nereye ulaştıracağını şöyle belirtir:“Hakikatte mürşid de Allahu Tealâ’dan gayri bir varlıktır. Onu da kalpten çıkarıp tamamen Allah’a yönelmek gerekir. Ancak, mürid işin başında kalbini dağınık düşüncelerden toplamak durumundadır. Kalbin, boş şeyleri terketmeye kabiliyet kazanması ve olgunlaşması için, işin başında sadece mürşidine bağlanması gerekir.” Bu sözü açıklayan Raşahat sahibi Şeyh Safi (K.S.) der ki:“Müridin en önemli işi kalbini ilahi hakikatın aynası olan mürşidine bağlamaktır. İlk olarak mürşide yönelmek, fena makamına ermeyi ve ilahi cezbeye ulaşmayı temin eder. İlahi muhabbet ve cezbesiz yol alınmaz. Mürid ilk halinde buna muhtaçtır. Ancak manevi terbiyenin sonuna gelenler, artık mürşidi aradan çıkarabilirler. Çünkü sona gelenler, hakikate varmış demektir. Bundan sonra her şey ona, mürşidi gibi ilahi güzellikten bir ayna haline gelmiştir. Her şeyde Cenab-ı Hakk’ın kudret ve tecellilerini seyredebilir.” (Raşahat) Şunu da ekleyelim ki, müridin bu hale ulaştığını nefsi değil, mürşidi tespit eder ve bu seviyeye gelen müridi tebrik edip, dua ile ölene kadar destekler.Bütün kamil mürşidlerin tek derdi, müridlerinin ihsan mertebesine ulaşıp Allahu Tealâ’yı görüyormuş gibi kulluk etmeleridir. Onlar müridlerini Allahu Tealâ’nın bir emaneti olarak alırlar ve terbiye edip ilahi huzurda emaneti sahibine teslim ederler. İşte bütün tasavvuf terbiyesinin hedefi ve kazancı budur. Nasibi olanlara...

Bâtın Terbiyesi ve Zahirin Kemali

Mübarek EROL

•SEMERKAND DERGİSİ
85. Sayı / BAŞYAZI
İnsanın varlık sebebi, yeryüzünde niye bulunduğu ve nereye gideceği bellidir. Cenab-ı Mevlâ inzal buyurduğu kitaplarında bütün bunları bildirmiş ve peygamberleri vasıtasıyla açıklamıştır. İnkâr yoluna sapmayan herkes bunları anlar, bilir ve iman etmenin gönül rahatlığıyla yaşar.

İnsan, kuldur. Eşi ve benzeri olmayan tek bir Rabbin kuludur. O ezeli ve ebedi yüce varlığın yarattığı ve yaşattığı bir varlıktır. Her şeyiyle O’na aittir, O’na muhtaçtır. O, insanı her an görmekte, gözetmektedir ve bir gün insanları huzurunda toplayacaktır.

İnsan, bir imtihan, eğitim, kemale erme vesilesiyle bulunduğu dünyada, Allah Tealâ’nın peygamberleriyle bildirdiği bir hayatı yaşamakla mükelleftir. Bu hayatın adı İslâm’dır. İslâm’ı kemaliyle yaşamış en büyük örnek de Hazreti Fahr-i Kainat s.a.v. Efendimiz’dir.

Nebiyyi Zîşan Efendimiz s.a.v. ilâhi vahyi almış, Allah Tealâ’nın muradını en iyi şekilde anlamış ve ona göre yaşamıştır. Ahirete irtihaline kadar geçen sürede hiçbir zorluk, sıkıntı, O’nu Allah’a kulluktan alıkoymamış, her an taat ve ibadetle meşgul olmuştur.

Rasulullah s.a.v. Efendimiz, kalbi her an Mevlâsı ile irtibatlı iken, Ashab-ı Güzini’ne de imanı, ameli ve ihlâsı öğretmiştir. O, ashabının hem dış hem iç dünyasının terbiyesiyle meşgul olmuştur. İslâm’ı zahirde, yani hayatın görünen yüzünde hakim kılarken, insanların arasında olmasının bereketi de ashabın iç dünyalarına, yani bâtına tesir etmiş ve onların ihlâsı -Allah tarafından görüldüğünü kesin olarak bilip, O’nu görürcesine yaşamayı- elde etmelerine vesile olmuştur.

Alimlerimizin bildirdiği itikat kaideleri, ibadetler ve ahlâk ilkeleri, Fahri Kainat Efendimiz s.a.v.’in Ashab-ı Kiram’a öğrettiklerinin naklidir. Bizler de bu nakiller vasıtasıyla Efendimiz’in terbiyesi altındayız.
Fıkıh alimleri, bu dinin hükümlerinin neler olduğunu, Allah Tealâ’nın emir ve yasaklarını, ibadetlerin yapılış şekillerini ve insana gerekli olan her meseleyi ayrıntılarıyla bizlere bildirmişlerdir. Bunu yaparken, Kitap ve Sünnet’e, Ashab-ı Kiram’ın ve onlardan sonra gelen Tabiûn’un rivayetlerine, icma ve kıyasa dayanarak çok titiz çalışmışlardır.

Bu alimlerimizin bildirdiklerine “İslâm’ın zahiri”, bu alimlere “zahir alimleri” ve ortaya koydukları bilgi bütününe de “zahir ilmi” denilmiştir. Hayatın görünen yüzünde, görünür şekilde yaşanacakları bildirdiklerinden bu adı almışlardır.

Fakat herkese gerektiği kadarının bilinmesi farz olan zahir ilmi yanında, bir başka ilme de her zaman ihtiyaç duyulmuştur. Cenab-ı Rabbü’l-Alemin’in emrettiği, Fahr-i Cihan Efendimiz’in ashabına öğrettiği ihlâsın nasıl elde edileceği de “bâtın ilmi”nin konusu olmuştur.

Bu ilmin ilk kaynakları, zahir ilminde olduğu gibi Kur’an ve Sünnet’tir. Ashab-ı Kiram da ihlâsın nasıl elde edileceği bilgisi ve eğitim metodlarını sonraki nesillere aktarmışlardır. Sonra gelenler arasından ihlâsı elde etme şerefine ermiş alimler, müminlerin iç dünyalarının terbiyesi için kullanılan metodları sistemleştirmişlerdir.

Malumdur ki insan bir ruh ve bedenden oluşur. Zahir ve bâtının, madde ve mananın bir araya geldiği bir varlıktır. Kalp, beyin gibi organlarla birlikte manevi organlara da sahiptir. Bedeni bu dünyaya dönük yüzünü oluştururken, manevi kalp, sır gibi lâtif cevherlerle oluşan yüzü de mana alemine dönüktür.

Üzerinde yaşadığımız dünya “halk alemi”ne aittir. Bu alem görünenlerle irtibatlıdır ve pozitif ilimlerin üzerinde çalışabildiği alandır. Bundan başka “emr alemi” vardır ki, teleskopla, mikroskopla tesbit edilemez. İnsanın kalbinin irtibatlı olduğu aslî vatanıdır.

Mevlâmız, alemi emrden olan yanımızı, halk aleminden olan beden ile bir araya getirerek bizi dünyaya yerleştirmiştir. Bir araya gelişte kalbimiz bu yeni aleme ilgi duymuş, bedenin karanlığında kalarak aslî vatanını unutmuştur. Fakat içten içe ne olduğunun tam olarak farkına varamadığı bir şeylerin eksikliğiyle sürekli huzursuz olmuştur.

Rabbanî alimler bu durumun en çok farkında olan zatlardır. Onlar zahirde aynı devirde yaşamış olmasalar bile, Rasul-i Kibriya s.a.v.’in manevi terbiyesiyle olgunluğa ermişlerdir. Kendilerinden istifade etmek isteyen kişileri de aynı şekilde terbiye etmektedirler.

Bu alimlerin terbiye metodlarında farklılıklar olsa da gaye aynıdır. Allah’ın kullarını maddi ve manevi bütün sahte ilâhlara tapmaktan kurtarıp, tek bir Allah’ın kulu olmalarını sağlamaktır. Yani hakiki tevhiddir. Allah’ın lütfu ve keremiyle talipler için istedikleri tek şey budur.

Bu terbiye yolunda talipler seyr u sülûk tabir edilen manevi bir yolculuğa çıkarlar. Bu, çeşitli aşamaları, makamları olan bir yoldur. Talibin manevi kalbi, yolun sırlarını öğrenmiş olan kâmil bir mürşid eşliğinde, gösterdiği gayrete bağlı olarak nurlanmaya başlar. Beden için hava ve su ne ise, ruh ve lâtif organlar için de nur odur.

Nurdan mahrum olunduğu sürece karanlığa mahkûmiyet vardır. Nefsin arzularının kölesi olmaktan kurtuluş mümkün değildir. Aslında insanın dünya hayatının devamı için gerekli olan bu arzuların yokluğu değil, terbiyesi gerekmektedir. İtidale, dengeye ulaşılması, aşırılıkların giderilerek kötü huyların iyi karşılıklarıyla değiştirilmesi gerekmektedir.

Bugüne kadar yeryüzünde yaşanmış zulmün sebebi, nefsin aşırılıklarına karşı insanın akıl ve iradesiyle iyi bir direnç gösterememiş olmasıdır. Bütün günahlarda bu dirençsizlik görülür. Evvelde kudsî müşahedelerle şereflenmiş olan yanımızın, toprağın karanlığıyla birleşip nefsin tasallutu altına girmesini bir noktaya kadar makul karşılamamız mümkündür. Hatta içine düştüğümüz karanlık, bizim terbiyemiz, kemale ermemiz için de bir vesiledir denebilir. Fakat Cenab-ı Hakk’ın bütün uyarılarına, gönderdiği peygamberlerin ve onların takipçisi olan ehlullahın yol göstermelerine, hatta bizzat vicdanlardan gelen işaretlere rağmen insanın haktan kaçması artık makul değildir.

İnsan mutlaka Rabbi’nin huzuruna geri dönecektir. Gerçi her an O’nun huzurundadır ama ölümünden sonraki huzurda hiçbir şüphesi kalmayacaktır. İşte bâtın ilmi, ölümden sonra mutlak olan huzura mümini dünya hayatındayken ulaştırmak ve böylece ihlâsı elde etmek gayesini taşır.

Rabbanî alimlerin nezaretinde çıkılan bu ihlâsı elde etme yolculuğunda, tasavvufî tabiriyle seyr u sülûkta taliplerin başına sözlerle izahı mümkün olmayan hadiseler de gelir. Bunların arasında kişilerin ilgisini çeken, eğlenceli bularak oyalandıkları, kimi zaman bunların nasip olmasıyla kibirlenmelerine yol açan şeyler olur. Bunların insanı yoldan alıkoyan dünya eğlencelerinden bir farkı yoktur. Nefse karşı zahir hayatta uyanık olunduğu gibi, seyr u sülûkta da uyanık olmak gerekir.

Doğru yol üzere olup olmadığımızın tek ölçüsü, zahir alimlerimizin -Allah onların cümlesinden razı olsun- bildirmiş olduğu ölçülerdir. Hangi yolda ve nerede olursak olalım, itikadımızda onların akaid ilmine, amellerimizde onların fıkıh ilmine aykırı bir şey varsa yanlış yapmaktayız ve tehlikedeyiz demektir. Bu ölçüyü gözden kaçırdığımızda, Allah için çıkılan yolda şeytan gibi istidraç sahibi olup, sapkınlar topluluğuna katılmanın acısını yaşarız.

Bâtın ilmi yalnızca zahir ilmine destek vermek için vardır. Bunlar birbirinden ayrı, bağımsız ilimler değildirler. Mutasavvıflar, fakihlerin ulaştıkları sonuçlardan zerrece farklı bir sonuca ulaşmazlar. Bir insanın ihlâsı olsa da olmasa da, fakihlerin bildirdiği hükümlere uyması farzdır. İhlâsı da olursa ne mutlu ona!

Rabbimiz’in tevfik ve inayeti ile…

Mücahede, nefsin meşru olmayan istek ve arzularını yenmek için insanın kendine muhalefet etmesidir

. Yalan söyleyecekken Allah’tan korkup
doğruyu söylemen mücahededir. Gözün harama bakmak istedi, bundan sakınıp
gözünü çevirdin, bu mücahededir. Haram yemek istedin ama yemedin,
mücahede…

Mücahedenin mahiyeti çok geniştir. Gözün görmesinden
elin tutmasına, dilin konuşmasına kadar binlerce çeşit günah meydana
gelir ki bunlara muhalefet etmek Allah için cihattır.

Allah
Rasulü s.a.v. Efendimiz Tebük savaşından dönerken, “Küçük cihattan büyük
cihada döndük..” buyurunca sahabiler r.a., “Ya Rasulallah, yaptığımız
bu muharebeden daha büyüğü olur mu?” dediler. Efendimiz s.a.v.: “Evet,
insanların muharebesi hayatlarında birkaç defa olduğu halde, nefsin
cihadı günde bin defa karşımıza çıkar.” buyurdu.

Anlaşılıyor ki
cihat bitmez. Cihadı gazete sütunlarında ve siyasi atmosferde arayanlar
aldanmış olur. Nefsine galip gelmeyen kimsenin cihadından söz edilemez.

Meşhur
Tefsir Hülasatü’l-Beyan’da Allah yolunda mücahede şöyle anlatılıyor:
“Bu söz, yasakları terketmeyi, emirleri yerine getirmeyi kapsar. Ayrıca
mücahede dışta ve içte olmak üzere ikiye ayrılır. Dıştaki düşman kâfir,
içteki düşman nefs-i emmare, şeytan ve kötü arkadaştır.”

Allah
yolunda mücahede edecek olan müslüman, cihada önce günahları terkle
başlar. Günahlarına tevbe etmeyen bir fayda görmez. Günah yolunu
kapamayan itaat yoluna giremez. Zira günahlar iyi amelleri ortadan
kaldırır.

Fahreddin Râzî Hazretleri, Maide Suresi 35. ayetinin
tefsirinde kulun ibadette iki maksadının olabileceğini bildiriyor:
Birincisi sadece ilâhi rızayı gözetmek; ikincisi azaptan kurtulmak ve
ahiret nimetlerine vasıl olmak… Yine bu ayet-i celileye göre cihat
dört şekilde ortaya çıkmaktadır: Günahları terkle cihat, nefsi ıslahla
cihat, şeytandan uzaklaşmakla cihat ve kötü arkadaşı terk etmekle cihat.

Allah
Tealâ şöyle buyuruyor: “Ey iman edenler! Sizler kendinizi düzeltmeğe
bakın; siz doğru gittikten sonra sapanlar size bir zarar veremez.
Hepiniz nihayet Allah’a varacaksınız. O vakit size ne yaptığınızı haber
verecek.” (Maide, 105) Müfessir diyor ki; müminlere her şeyden evvel
kendi nefislerinin ıslahı lazımdır. Kendi ıslah olmayan başkasını ıslah
edemez. Herkese kendi amelinden sorulacak. Kimse başkasının günahından
zarar görmez. Asilerin isyanı, kâfirlerin küfrünün zararı ancak
kendilerinedir.

Bu ayet-i celile, emr-i marufun terki anlamına da
gelmez. Zira hayrı, iyiliği emredip, kötülükten, günahtan sakındırma
vazifemiz Kur’an ve Sünnet’le sabittir. Bir kötülüğü elinle
düzeltebilirsen elinle düzelt; öyle olmazsa dilinle düzeltebilirsen
dilinle düzelt; onu da yapamazsan kalbinle buğzet hükmü sabittir. Demek
ki zulmü ortadan kaldırmaya da memuruz.

Hakkı duyurmak, güzeli
tavsiye ve kötülüğü men etmek görevimizdir, fakat öncelikle yapılması
gereken kendi nefslerimizi isyandan muhafaza etmektir. Kendimiz şer
işlerle meşgulken maruftan nasıl söz edebiliriz, nasıl ikna edici
olabiliriz ki! Kendisi hayra yönelenin nasihatlerini dinlemeyenlerin
zararı ise kendinedir. Fakat biz hayra yönelmez, başkalarının yönelmesi
için de bir gayretimiz olmazsa, asilerin zulmünden dolayı Allah’ın azabı
inince, bu hepimizi kapsar. Yani bela umumi gelir.

Mehmet
Ildırar – Semerkand Dergisi

Sahte sevgilerden hakiki sevgiliye .

Sahte sevgilerden hakiki sevgiliye .
Mehmet Ildırar

Allah’a yaklaşmanın, kalbi ilahi rıza ile nurlandırmanın tek çaresi
Fani sevgileri ve sevgilileri terk etmektir. İnsan dönüp kalbine baksın…
Nice kabiliyette yaratılmış olan kalbi Allah’ın azametini bilmek için halk edilmiştir.
Bu kalbe Rabbine muhabbet yerine, bir şeye yaramayan türlü türlü sevgililer doldurulur.
Oysa dolu bir kaba ikinci birşey doldurulmaz. İnsan, Alah için verilen hakiki sevgiyi
ne zaman mecazi olana yönlendirrise, mahşer gününde mahçup düşer.

İnsan soyunduğu kadar giyinir. Kirli çamaşırlar çıkarılır, temizlenir, giyilir.
Bulduğun herşeyi üst üste giymediğin gibi, mecazi kirlilik sayılan sevgilileri terk etmedikçe
hakiki sevgi kalpte tecelli etmez. Dünyaya ait sevilen şeylerin cümlesi geçicidir.
Allah için hazırlanmış olan bu kalp, mecazi sevgililere teslim edildiği kadar hakiki sevgiliye perdeli olur.
Hakiki sevgiliye kendini teslim ederse Allah mecazi sevgililerin cümlesini kendine nasip eder.
Allah’a bir kulübeni ver, O sana saray ihsan eder.

Mecazi sevgililerden gönlünüzü hakiki sevgiliye döndürün. Gücünüzün yettiklerini çıkarın.
Cezbe verilmişken, muhabbet kalbe konulmuşken, temizlenecekler temizlenmezse, temizlenme yolları çetin olur.

Evliya-i izam, Rabbimizin bir ikramıdır. Bu zamanda paha biçilmez bir mücevherdir.
Evliya ocağı insanın eline geçmeyen bir hazinedir. İnsan şimdi temizlenmeli.
Günahlarından ve kötü huylarından temizlenmezse temizlerler.

Fıkıhta temizlenme yolları vardır. Kirli olan şey ovalamakla, yıkanmakla temizlenir.
Yanmayan bir cisim ateşle temizlenir. Şimdiden tövbe ederek temizlenmezsek, kabir azabı temizler.
Ondada temizlenmezsek arasat meydanında güneş tepemize iner, Allah’ın kudretiyle terlerimiz dizlerimizi,
başımıza geçer. Elli bin sene arasat meydanında beklemekle temizlenir. Ondan da temizlenmezsek Sırat’ta temizlenir.
Ondanda temizlenmezsek cehennem temizler. Allah bir kuluna mağfiret edip onu temizlemedikçe cemalullah nasip olmaz.

Gelin, fırsat eldeyken temizlenin. Güzel giyinmek değil, Güzel ahlaka bürünmek süstür. Binbir elbise ile güzellik olmaz,
binbir haslet ile güzellik olur. Cezbe ile temizlenelim, muhabbet ile Hakk’a dönelim, fırsatı ganimet bilelim.

ALLAH Teala bir adama anlayış verirse, sarhoşun sözü bile adama ibret verir. Şaban-ı Şerif geldiği zaman ayyaşın biri
hem içiyor hem de şu şarkıyı söylüyordu: ” İç iç, kana kana iç. Zira Ramazan gölgesi üstüne düştü.” Yani Ramazan’da
içemeyeceksin, demek istiyordu.

Bir imam efendi camiden çıkmış, evine gidiyordu. Sarhoşun şarkısınu duydu. “Sarhoş ne güzel söylüyor ! Onun içtiği içki
benim içtiğim ise ömrüm. Ben gafletle ömrümü içiyorum. Ölüm gölgesi ise üzerimde. Ecel gelmeden sen de dünyayı ganimet bil…”diyerek zamanının ulu zatlarından biri oldu.

İnsan dünyaya ibretle bakmalı. Sarhoşada bakılsa ibret vardır. Yeter ki insan ibret almasını bilmeli. Bunun yanı sıra neyi , ne için,kime verdiğinide bilmeli. Canımı veremem, alacaklar… Malımı veremem, bırakıp gideceksin…Çoluk çocuğun ne olacak ?Planların bitmeden gideceksin.

Kimin için, nelere kıyamadığımıza bakalım. Kıyamadıklarımızı bir gün elimizden alacaklar. Allah cezbe verir, intibaha gelmeyiz.
Kamil mürşid verir, tövbeye gelmeyiz. Şimdi fırsat varken malını önüne kat, tövbeyi yanına al.

Ey Rabbim, canımızı gafletle alma, kamil imanla al. Şeytanın şerrinden halas eyle ey Rabbim. Karanlık toprağın soğukluğundan haberimiz yok. Işık olarak ameli salih nasip eyle. Enbiya-i Zişanın şefaatine, evliya-i izamın himmetine nail eyle.
Sadatın üzerimizdeki emeklerini zayı etme-amin!

Etiket Bulutu